PAN, LAN, MAN และ WAN คืออะไร แตกต่างกันอย่างไร

ในยุคปัจจุบันที่คนเริ่มหันมาทำงานที่บ้าน หรือ Work From Home กันมากขึ้น ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า Internet เป็นสิ่งสำคัญมาก ส่งผลให้ความรู้ Network ขั้นพื้นฐานเป็นเรื่องใกล้ตัวมากๆเช่นกัน และบอกได้เลยว่า ไม่ยากเกินความเข้าใจแน่นอนครับ
ในบทความนี้ ผมจะมาแนะนำความหมายของ PAN, LAN, MAN และ WAN ว่าแต่ละอย่างคืออะไร มีความเหมือนหรือต่างกันอย่างไรบ้าง ถ้าพร้อมกันแล้ว ไปดูกันได้เลยครับ

ลักษณะของเครือข่ายระบบ Network

  1. เครือข่ายส่วนบุคคล (PAN : Personal Area Network) คือเครือข่ายขนาดเล็กที่มีชอบเขตระยะสั้นประมาณไม่เกิน 10 เมตร มีจุดเด่นที่สะดวก คล่องตัว สามารถใช้งานได้แทบทุกที่ แต่จะมีข้อจำกัดเรื่องระยะทาง ความเร็วในการเชื่อมต่อ และการรองรับอุปกรณ์ที่จำกัด
    ตัวอย่าง คุณใช้โทรศัพท์มือถือในการปล่อย Hotspot ให้ laptop หรือ iPad ใช้งานภายในห้องนอนของคุณ การเชื่อมต่อแบบนี้เรียกว่า PAN

  2. เครือข่ายท้องถิ่น (LAN : Local Area Network) คือเครือข่ายขนาดกลางที่ครอบคลุมในระดับองค์กรหรือระยะทางประมาณไม่เกิน 10 กิโลเมตร จุดเด่นที่มีความเร็วสูงมาก รองรับการทำงานร่วมกันของอุปกรณ์ได้หลายชนิด เหมาะสำหรับการใช้งานภายในบริษัท องค์กร หรือสำนักงานขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ส่วนข้อจำกัดคือ Software ที่พัฒนาไว้ใช้สำหรับระบบ LAN ส่วนใหญ่เป็น Software เฉพาะทาง ซึ่งมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง เมื่อเทียบกับระบบเครือข่ายชนิดอื่น
    ตัวอย่าง เพื่อนในบริษัทสั่งปริ้นจากโต๊ะทำงานของเขา ไปยัง Printer บนโต๊ะทำงานของคุณในออฟฟิศเดียวกัน การเชื่อมต่อแบบนี้เรียกว่า LAN

  3. เครือข่ายระดับเมือง (MAN : Metropolitan Area Network) คือเครือข่ายขนาดใหญ่มีระยะครอบคลุมในระดับเมืองหรือประมาณไม่เกิน 100 กิโลเมตร เป็นการเชื่อมต่อ LAN หลายๆ LAN เข้าด้วยกัน เพื่อเพิ่มระยะทาง โดยจะมีจุดเด่นที่ ระยะทางการเชื่อมต่อไกลกว่า LAN ทำให้สามารถแชร์ทรัพยากรณ์ได้กว้างขึ้น ช่วยลดค่าใช้จ่ายที่ไม่ต้องซื้ออุปกรณ์ซ้ำซ้อนลงได้ เหมาะสำหรับการใช้งานภายในบริษัท องค์กร หรือสำนักงานขนาดใหญ่ ที่มีสาขาหรือตึกกระจายอยู่ภายในระยะที่กำหนด แต่เนื่องจากมีระยะที่ไกลขึ้น ทำให้ต้องเพิ่มอุปกรณ์สำหรับเชื่อมต่อเข้าไป ทำให้มีค่าใช้จ่ายในส่วนนี้สูงขึ้น
    ตัวอย่าง บริษัทของคุณกำลังจะเปิดสาขาใหม่ในจังหวัดใกล้เคียง และต้องการใช้ทรัพยากรณ์หรือบริการจากบริษัทแม่ การเชื่อมต่อแบบนี้เรียกว่า MAN

  4. เครือข่ายบริเวณกว้าง (WAN : Wide Area Network) คือเครือข่ายขนาดใหญ่มากที่มีระยะครอบคลุมทั่วโลก โดยภายในจะประกอบไปด้วย LAN และ MAN จำนวนมหาศาล มีจุดเด่นที่สามารถเข้าถึงข่าวสารได้สะดวก รวดเร็ว และข้อจำกัดคือ ต้องใช้อุปกรณ์หลายชิ้น ทำให้มีราคาสูงกว่าเครือข่ายแบบอื่น 
    ตัวอย่าง
    คุณใช้ Video Call โทรหาเพื่อนที่อยู่ต่างประเทศ เรียกการเชื่อมต่อแบบนี้ว่า WAN

This image has an empty alt attribute; its file name is PAN-LAN...jpg


ตัวอย่างประกอบจากเหตุการณ์ Work From Home ในชีวิตผม

หอพักของผมมี Router และ Access Point สำหรับปล่อย Wifi ให้คนทั้งหอพักใช้ (LAN) 
ซึ่งหอพักผมได้รับ Internet จาก ISP (Internet Service Provider) ที่สาขาหาดใหญ่ (MAN)
หลายครั้งผมต้อง Remote งานไปไซต์งานที่อยู่ต่างจังหวัดหรือต่างประเทศ (WAN)
เวลาทำธุรกรรมที่เกี่ยวกับการเงิน ผมจะ Personal Hotspot จากมือถือตัวเอง เพือลดความเสี่ยงการโดนดักจับข้อมูล (PAN)

สรุป

เครือข่าย Network แต่ละชนิดจะถูกกำหนดโดยระยะทางและลักษณะการเชื่อมต่อ โดยถ้าเรียงจากขนาดใหญ่ไปขนาดเล็กจะได้ WAM > MAN > LAN > PAN เห็นมั้ยล่ะครับว่า Network เป็นเรื่องใกล้ตัวคนแทบทุกกลุ่มเลย โดยเฉพาะคนที่ต้อง Work From Home
ส่วนในบทความต่อๆไปจะเป็นเรื่องอะไรนั้น รอติดตามได้เลยนะครับ แต่มั่นใจได้ว่าจะเป็นบทความที่ง่ายและนำไปใช้ได้จริงแน่นอนครับ